|
Wymiana
więźniów politycznych
pomiędzy
II Rzecząpospolitą
a Sowietami
w okresie
międzywojennym
Dokumenty i materiały
(oprac.) Wojciech
Materski
Wydawca: Instytut
Studiów Politycznych PAN
Warszawa, 2000, format
24*16,5 cm, s. 294,
dokumenty, indeks osób
ISBN:
83-88490-01-X ......Cena:
25,00 PLN Cena internetowa: 20,00 PLN
tel. (022) 825-52-21 w.115, fax (022) 825-21-46,
e-mail: books@isppan.waw.pl
|
*
Z przedmowy do książki:
W historii polsko-sowieckich
stosunków wzajemnych wiele było tzw. białych plam, spraw bądź znanych tylko
z enigmatycznych wzmianek. Jedną z takich spraw jest wymiana więźniów politycznych,
którą II Rzeczpospolita i Sowiety praktykowały kilkanaście lat.
W ramach wymiany
wydawano drugiej stronie na ogół własnych obywateli, skazanych na najwyższy
wymiar kary bądź na długoletnie wyroki. Sprawa miała od początku charakter
dwuznaczny prawnie i moralnie, jako że zgodnie z prawodawstwem obu państw
wydawano przestępców, sankcjonując niejako bezkarność za popełnione przez
nich naruszenie prawa; nie był to więc temat na pierwsze strony gazet.
Zarazem jednak oba państwa usiłowały, choć w ograniczonym stopniu, dotrzeć
do opinii publicznej z informacją o ratowniczym aspekcie wymiany, niekiedy
będącej jedynym środkiem ocalenia osób ważnych czy zasłużonych - np. dla
II Rzeczypospolitej ofiarnych w posłudze duszpasterskiej na Wschodzie księży
katolickich czy pracowników wywiadu; dla Sowietów - czołowych polskich
komunistów, a także dywersantów i wywiadowców.
Prezentowane dokumenty
pozwalają zrozumieć sens i mechanizm wymiany, uchwycić jej skalę i personalia,
a także znaczenie dla państwa i Kościoła.
|