*   Przez trzysta lat własne państwo i jego porządki były dla Rosjan obrazem piekła. Peregrynował po tym piekle niejeden rosyjski pisarz: sceptyk, a nie utopista czy ideolog. Nie w dyskusjach ideologów czy utopistów, lecz w literaturze pięknej, zwłaszcza XX wieku, szuka więc autor tej książki zapisu sceptycznej postawy oraz idei rodzimego piekła. Koncentrując się na analizie postaw, a nie tylko poglądów wielkich pisarzy, polem swych badań czyni wielopokoleniową tradycję utrwaloną w literaturze: w dziełach Puszkina i Dostojewskiego, Bunina i Wołoszyna, Riemizowa i Zamiatina, Gumilowa i Achmatowej, Waginowa, Brodskiego i postmodernistów. Jego wizja - tyleż sugestywna, ile niecodzienna - podważa potoczne polskie wyobrażenie o literaturze rosyjskiej i hierarchiach jej problemów i twórców. Spis treści

 
Wstęp  ................................................................................................ 7
Sceptyk w piekle  (Aleksander Puszkin)  ........................................ 13
Straszna zbrodnia w Spędobydlińsku  (Fiodor Dostojewski)  ........ 34
Złe oko  (Iwan Bunin)  ...................................................................... 50
Z jaśniepańskiego ciasta ulepiony Zeus  (Maksymilian Wołoszyn) 68
Siostry krzyżowe  (Aleksiej Riemizow)  ....................................... 129
Heretyk i spółka  (Jewgienij Zamiatin)  ........................................ 148
Gumilow i sroczość  (Nikołaj Gumilow)  ....................................... 200
Anna Wszechrosji  (Anna Achmatowa)  ........................................ 225
Gość z przyszłości  (Anna Achmatowa i Isaiah Berlin)  ............... 338
Podróż do Chaosu  (Konstantin Waginow)  ................................... 404
Los i wola  (Josif Brodski)  .............................................................. 428
Słowo to artefakt  (wyjście z sowietyzmu)  ...................................... 466 *