Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980-1990). Niepokorni i niezależni

Wykaz ważniejszych skrótów

Wstęp

Rozdział 1. W okresie pierwszej "Solidarności" (1980-1981)

1.1. Kręgi Instruktorów Harcerskich im. A. Małkowskiego (X 1980 - IV 1981)

1.1.1. Powstanie Porozumienia Instruktorów Harcerskich im. A. Małkowskiego

1.1.2. Działalność w ramach Porozumienia Instruktorów Harcerskich im. A. Małkowskiego

1.1.3. Rozwój strukturalny i próby legalizacji Porozumienia KIHAM

1.1.4. Porozumienie KIHAM wobec VII Zjazdu Związku Harcerstwa Polskiego

1.2. Niezależny Ruch Harcerski (kwiecień - grudzień 1981)

1.2.1. Wystąpienie KIHAM "Zawisza" z ZHP i utworzenie Niezależnego Ruchu Harcerskiego

1.2.2. Budowa ogólnopolskich struktur Niezależnego Ruchu Harcerskiego i zrębów organizacji

128

1.2.3. Sytuacja Niezależnego Ruchu Harcerskiego w pierwszych tygodniach stanu wojennego

151

1.2. Inicjowanie innych, alternatywnych do ZHP form działalności harcerskiej

160

Rozdział 2. W czasie "wojennym" i "powojennym" (1981-1988)

175

2.1. Kościół katolicki wobec niepokornej i niezależnej działalności harcerskiej

175

2.1.1. Budowa i rozwój struktur duszpasterstwa harcerskiego

180

2.1.2. Krajowe Duszpasterstwo Harcerek i Harcerzy

207

2.2. Charakterystyka działalności niejawnego Ruchu Harcerskiego

226

2.3. Charakterystyka działalności niezależnych środowisk, drużyn i organizacji harcerskich

245

2.3.1. Główne ośrodki niezależnej pracy harcerskiej

246

2.3.1.1. Harcerska Służba Liturgiczna - Harcerski Ruch Liturgiczny ("Ruch Zawiszacki")

246

2.3.1.2. Promieniści w Lublinie

256

2.3.1.3. Grupa Apostolska "Betania" w Trzebini ("Luzarowcy")

258

2.3.1.4. Niezależny Harcerski Ruch Liturgiczny w Lublinie

260

2.3.1.5. Polska Organizacja Harcerska

262

2.3.1.6. I NDH "Bór" im. płk. Lisa-Kuli w Stalowej Woli

267

2.3.1.7. Szczep Harcerski "Leśne Plemię" w Rozwadowie-Stalowej Woli

269

2.3.1.8. Polskie Bractwo Skautowe w Warszawie i Krakowskie Bractwo Skautowe

270

2.3.1.9. Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej w Trójmieście

273

2.3.1.10. Inne środowiska, drużyny i struktury niezależne

277

2.3.2. Niezależny harcerski ruch wydawniczy

281

2.3.3. Spór o drogę odrodzenia harcerstwa w Polsce

295

Rozdział 3. W dobie "okrągłego stołu" i zmierzchu PRL (1989-1990)

307

3.1. Powołanie i działalność Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

307

3.1.1. Negocjacje dotyczące harcerstwa w czasie rozmów "okrągłego stołu"

314

3.1.2. Powołanie organizacji oraz wyniki I Walnego Zjazdu Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

328

3.1.3. Budowa struktur organizacyjnych ZHR i poszukiwanie sojuszników

347

3.1.4. W drodze do prawnej legalizacji Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

376

3.2. Rozłam w krajowym ZHP i odrodzenie struktur Związku Harcerstwa Polskiego-1918

384

3.2.1. Działalność Komitetu Odrodzenia ZHP-1918

387

3.2.2. Budowa Organizacji Harcerek i Organizacji Harcerzy ZHP-1918

395

3.2.3. Razem z Krajowym Komitetem Odrodzenia Związku Harcerstwa Polskiego

404

3.3. Działalność innych niezależnych oraganizacji harcerskich i skautowych

422

3.3.1. Przekształcenie Harcerskiego Ruchu Liturgicznego w Stowarzyszenie Harcerstwa
Katolickiego "Zawisza"

422

3.3.2. Polska Organizacja Harcerska po "okrągłym stole"

433

3.3.3. Hufiec Harcerzy "Dęby", NKIH "Leśna Szkółka" i OMU "Płast"

443

Rozdział 4. Reaktywowanie harcerstwa polskiego na Wschodzie

449

4.1. Praca koncepcyjna w ramach niejawnego Ruchu Harcerskiego (1985-1989)

449

4.2. Inicjatywy wschodnie ZHP-1918 i POH w latach 1989-1990

453

4.3. Geneza powstania referatu "Wschód" Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

458

Rozdział 5. Odnowienie formalnych kontaktów ze światowym skautingiem

471

Podsumowanie

485

Bibliografia

503

Indeks osób

529

** W książce "Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980-1990). Niepokorni i niezależni" Adam F. Baran ukazuje działalność harcerskich środowisk "niepokornych" (działających jawnie, niezależnie od władz i wbrew statutowi organizacji w ramach Związku Harcerstwa Polskiego) i "niezależnych" (podejmujących jawne działania harcerskie i skautowe poza Związku Harcerstwa Polskiego), na przestrzeni lat 1980-1990 w Polsce. Autor podejmuje próbę pełnego odtworzenia najważniejszych wydarzeń, ustalenia rzeczywistych struktur, form podjętej działalności oraz inicjatorów, liderów poszczególnych środowisk i wybranych przez te struktury władz krajowych. Opisuje także etapy kształtujących się relacji "niepokornych" i "niezależnych" z opozycją (np. NSZZ "Solidarność") i szczegółowo z Kościołem katolickim. Autor podejmuje ocenę zagadnienia opisu i strategii działań komunistów wobec nielegalnej działalności harcerskiej - w stanie wojennym i w okresie późniejszym, aż po "okrągły stół" i nowelizację prawa o stowarzyszeniach (marzec 1990 r.) - w oparciu o nieznane dotąd archiwalia. Ustala też wzajemne relacje międzyśrodowiskowe "niepokornych" i "niezależnych" oraz ich strategię wobec oficjalnego, krajowego ZHP, a także władz Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju (z siedzibą władz w Londynie) i światowego skautingu. Opisuje także pionierską działalność tych struktur wobec Polaków żyjących w ZSRR i ich pomoc w odrodzeniu się polskiego harcerstwa na Litwie, Łotwie, Białorusi i Ukrainie. Jej treść oparta jest głównie na archiwaliach krajowych i zagranicznych, wielu relacjach osobowych, prasie drugiego obiegu i wydawnictwach oficjalnych. *

W książce "Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980-1990). Niepokorni i niezależni" Adam F. Baran ukazuje działalność harcerskich środowisk "niepokornych" (działających jawnie, niezależnie od władz i wbrew statutowi organizacji w ramach Związku Harcerstwa Polskiego) i "niezależnych" (podejmujących jawne działania harcerskie i skautowe poza Związku Harcerstwa Polskiego), na przestrzeni lat 1980-1990 w Polsce. Autor podejmuje próbę pełnego odtworzenia najważniejszych wydarzeń, ustalenia rzeczywistych struktur, form podjętej działalności oraz inicjatorów, liderów poszczególnych środowisk i wybranych przez te struktury władz krajowych. Opisuje także etapy kształtujących się relacji "niepokornych" i "niezależnych" z opozycją (np. NSZZ "Solidarność") i szczegółowo z Kościołem katolickim.
Autor podejmuje ocenę zagadnienia opisu i strategii działań komunistów wobec nielegalnej działalności harcerskiej - w stanie wojennym i w okresie późniejszym, aż po "okrągły stół" i nowelizację prawa o stowarzyszeniach (marzec 1990 r.) - w oparciu o nieznane dotąd archiwalia. Ustala też wzajemne relacje międzyśrodowiskowe "niepokornych" i "niezależnych" oraz ich strategię wobec oficjalnego, krajowego ZHP, a także władz Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami Kraju (z siedzibą władz w Londynie) i światowego skautingu. Opisuje także pionierską działalność tych struktur wobec Polaków żyjących w ZSRR i ich pomoc w odrodzeniu się polskiego harcerstwa na Litwie, Łotwie, Białorusi i Ukrainie. Jej treść oparta jest głównie na archiwaliach krajowych i zagranicznych, wielu relacjach osobowych, prasie drugiego obiegu i wydawnictwach oficjalnych.