Instytut Studiów Politycznych PAN: Publikacje: Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967-1968

O Autorze:
Dariusz Stola - historyk w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Jego badania skupiają się na politycznej i społecznej historii Polski w XX wieku, a zwłaszcza na takich kwestiach jak: emigracja , stosunki polsko-żydowskie, władza w PRL, finanse PZPR. Zajmuje się także współczesnymi migracjami międzynarodowymi w Polsce i w Europie Środkowej, jest członkiem zespołu badań nad migracjami Instytutu Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Napisał wiele artykułów poświęconych wspomnianym zagadnieniom, a jego książka "Nadzieja i zagłada"uzyskała w 1996 roku nagrodę "Polityki", nagrody im. prezydenta Raczyńskiego i Jana Górskiego oraz nagrodę "Dziejów Najnowszych". ... Z przedmowy do książki:
     Nazwa "kampania antysyjonistyczna" jest myląca, i to podwójnie, gdyż kampania, której poświęcona jest ta rozprawa, zaczęła się jako antyizraelska, ale wkrótce zmieniła się w antyżydowską i ten ewidentnie antyżydowski charakter pozostał jej wyróżnikiem. Słowa syjonizm i syjonista, powtarzane w Polsce w 1968 roku w setkach propagandowych publikacji i na tysiącach zebrań, nie służyły do adekwatnego nazywania pewnej odmiany nacjonalizmu, lecz były substytutem słów "Żyd" i "żydowski". Po wtóre, syjonista znaczyło "Żyd" nawet gdy osoba tak nazywana nie była Żydem. Paradoksalnie, kampania antyżydowska, zwana antysyjonistyczną, była skierowana także przeciw Polakom. Paradoksy ujawniają istotne cechy zjawisk, a język źródeł historycznych jest niewyczerpanym źródłem wiedzy o czasach, z których owe źródła pochodzą, dlatego w niniejszym opracowaniu pozostaję przy nazwie "kampania antysyjonistyczna", zaznaczjąc jej przewrotne znaczenie kursywą.
     Opisywane tu wydarzenia rozegrały się w dwóch aktach: latem 1967 roku i wiosną 1968 roku. Latem 1967 roku zimna wojna i zależność od Moskwy sprawiły, że władze komunistycznej Polski uznały się za stronę odległego konfliktu na Bliskim Wschodzie: potępiły Izrael, zerwały z nim stosunki dyplomatyczne i udzieliły pomocy krajom arabskim. Mieszkańcy Polski mieli pójść w ślady swych władców. W tym celu uruchomiono antyizraelską kampanię propagandową oraz mobilizowano masy do wyrażania wskazanych opinii i uczuć. Policja polityczna czyjnie śledziła postawy odmienne i informowała przywódców, że polscy Żydzi sympatyzują z Izraelem. Za to przestępstwo napiętnował ich I sekretarz partii - faktyczna głowa państwa; wkrótce zaczęły spadać na nich pierwsze kary. Ci, którzy już wcześniej chcieli "zrobić porządek z Żydami", poczuli, że właściwy moment się zbliżył.
     Wydarzenia wiosny 1968 roku, zwane marcowymi, miały znacznie większą skalę i dramatyzm niż akt pierwszy. Wtedy właśnie, w reakcji na protesty studentów i ferment wśród intelektualistów, władze uruchomiły wielką kampanię nienawiści przeciw rzekomym wrogom wewnętrznym, wśród których na czołowym miejscu znaleźli się syjoniści. Już po kilku dniach propaganda antysyjonistyczna osiągnęła najwyższy stopień, nie stroniąc od tekstów jawnie antysemickich. Przeciwko wrogom zmobilizowano masy, w całym kraju organizowano seanse nienawiści, ruszyła jawna czystka, która objęła przede wszystkim Żydów. kampania została oficjalnie zakończona latem 1968 roku, aczkolwiek jej wyhamowywanie rozpoczęto już wcześniej, a jej najważniejszy skutek - fala masowej emigracji - trwał jeszcze przez wiele miesięcy. Jeden z bliskich obserwatorów nazwał ją "największą od upadku II Rzeszy kampanią antysemicką w Europie". ...

Spis treści

Przedmowa
Rozdział I.	Wprowadzenie
Rozdział II.	Od kampanii antyizraelskiej do kampanii antysyjonistycznej
Rozdział III.	Ministerstwo Spraw Wewnętrznych
Rozdział IV.	Wojsko
Rozdział V.	Marzec: decyzje
Rozdział VI.	Od kampanii antyizraelskiej do kampanii antysyjonistycznej
Rozdział VII.	Nagonka antyżydowska
Rozdział VIII.	Nagonka jako zjawisko społeczne
Rozdział IX.	Emigracja
Rozdział X.	Zakończenie kampanii
Rozdział XI.	Cień Marca
Aneks - wybór dokumentów
Bibliografia
Wykaz skrótów
Indeks nazwisk i pseudonimów
Summary

*
Kampania antysyjonistyczna w Polsce 1967-1968 - (Dariusz Stola)

Order form