Instytut Studiów Politycznych PAN: Księgarnia
Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, 00-625 Warszawa, ul. Polna 18/20, tel. (22) 825-52-21
Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, 00-625 Warszawa, ul. Polna 18/20, tel. (22) 825-52-21
Instytut Studiów Politycznych PAN: Ksiegarnia
Nowości wydawnicze
W y d a w n i c t w a
Nowości wydawnicze
Wygrani i przegrani polskiej transformacji  -  Maria Jarosz (red.)

Wygrani i przegrani polskiej transformacji 

Maria Jarosz  (red.) 
..
Wydawca: Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Naukowa 
Warszawa 2005, format  225*145 mm,  oprawa twarda, s. 324, summary 
ISBN: 83-7459-000-9          Cena:  31,50  PLN 
Księgarnia Internetowa ISP PAN: Nakład wyczerpany !!!
tel. (022) 825-52-21 w.115,   fax (022) 825-21-46,  e-mail: books@isppan.waw.pl
*
Z przedmowy do książki:
     "Transformacja polskiego systemu polityczno-gospodarczego jest ogromnym sukcesem naszego kraju. Tak też jest oceniana przez międzynarodowych ekspertów, dziennikarzy i uczonych. W światowej literaturze naukowej i publicystyce, zwłaszcza najnowszej, przykład Polski przywoływany jest z reguły jako argument na rzecz możliwości racjonalnej przebudowy niewydolnej gospodarki realnego socjalizmu w prężną i rozwojową gospodarkę rynkową. I w inny zupełnie kraj - Polskę niepodległą, demokratyczną, wolną. Potwierdza to analiza wskaźników podstawowych efektów reformowania gospodarki: Polska jest liderem przemian w pokomunistycznych krajach Europy.

     Inaczej widzimy transformację, jeśli przedmiotem rozważań uczynimy dysproporcje między bogactwem a biedą. Problem w tym, że tereny najbardziej zacofane, miasta, miasteczka i wioski, dla których inwestycje kapitału polskiego czy zagranicznego są kwestią życia i śmierci, rozwoju bądź stagnacji i obumierania, absolutnie nie interesują potencjalnych inwestorów. Z ich bowiem punktu widzenia irracjonalne jest inwestowanie w zakup denacjonalizowanych przedsiębiorstw (bądź zakładanie nowych firm) tam, gdzie nie ma odpowiedniej infrastruktury, powiązań kapitałowych czy zaplecza produkcyjnego. W tej sytuacji rzeczą nowej klasy politycznej, a zwłaszcza wyłonionych spośród niej decydentów, jest wyznaczenie priorytetów gospodarczej (i społecznej) polityki kraju. W tym przypadku polegające na dokonaniu wyboru: czy należy wspierać najlepiej prosperujące regiony kraju, czy też raczej stymulować niwelowanie różnic między tymi najlepszymi a zacofanymi - i w dającej się przewidzieć przyszłości doprowadzić do zmniejszenia terytorialnych i społecznych dystansów? 

     Rzecz w tym, że realizacja programu zawartego w drugim członie alternatywy szanse ma raczej niewielkie. Co ma określone reperkusje nie tylko w kraju, ale i poza nim. Zdaniem Unii Europejskiej i Międzynarodowej Organizacji Pracy, to państwo powinno wpływać na kształtowanie w miarę harmonijnego ekonomicznego i społecznego rozwoju kraju, nawet wtedy kiedy jest to zadanie bardzo trudne, ponieważ zaniedbania w tej materii grożą poważnymi konsekwencjami społecznymi.
     Tradycyjnie ukształtowany podział regionalny na część "lepszą" i "gorszą" występuje w większości krajów świata. W Polsce chodzi o coś poważniejszego: o utrwalanie się niekorzystnych tendencji zjawiska. Dawny historyczny podział na Polskę A i Polskę B bowiem nie tylko przetrwał, ale w wyniku transformacji się pogłębił. Rozwój przedsiębiorczości prywatnej i inwestycje zagraniczne znacząco wzmocniły potencjał gospodarczy tylko w regionach dobrze uprzemysłowionych. W regionach słabo zindustrializowanych i rolniczych natomiast skupiły się negatywne skutki transformacji, co potęguje ich zapóźnienie rozwojowe. To jakie miejsce w materialnej i społecznej strukturze nowego ładu zajmą określone grupy, zależy od bardzo wielu przesłanek. W dużej jednak mierze - od cech i predyspozycji ukształtowanych w środowisku miejskim czy wiejskim, regionie produkcyjnym czy zacofanym, w rodzinie biednej czy bogatej, której status jest - i był już w późniejszym okresie ancien régime'u - z reguły dziedziczony.
     Istnieje przy tym syndrom biedy, w którym analizowane zmienne społeczno-demograficzne - ale także osobowościowe - zazębiają się i wzmacniają. Na granicy minimum biologicznego, lub poniżej, znajdują się rodziny wielodzietne, najczęstsze w środowiskach wiejskich i rejonach gospodarczo i społecznie upośledzonych. Potomkowie tych rodzin nie mają w zasadzie szans na poprawę losu w dającej się przewidzieć przyszłości. Zwłaszcza, że ich edukacja kończy się na szkole podstawowej  lub zawodowej niższego szczebla. Co też prawie zawsze wyznacza i petryfikuje ich status - przegranych nowego systemu.

     Te i inne strony polskiej rzeczywistości stały się przedmiotem analiz przedstawionych w tej książce. Autorami kolejnych rozdziałów są - wchodzący w skład multidyscyplinarnego zespołu badawczego - specjaliści różnych, zazębiających się dyscyplin naukowych: socjologii, politologii, prawa czy ekonomii, z Instytutu Studiów Politycznych PAN, Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG) Uniwersytetu Warszawskiego, Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Szkoły Głównej Handlowej, Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego, Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych oraz Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego.

   Każdy z rozdziałów dotyczy jakiegoś fragmentu polskiej transformacji: społeczności lokalnych i członkostwa Polski w Unii Europejskiej, ewolucji własności publicznej, strategii przetrwania i rozwoju gospodarstw domowych oraz przyszłości dzieci w latach wielkiej zmiany, a także - położenia i szans robotników w okresie przebudowy kraju, bezrobocia, biedy i pomocy społecznej, funkcjonowania społeczności lokalnych i postaw elit wobec zagrożenia patologią społeczną. Przedmiotem ostatniego rozdziału są sukcesy i błędy transformacji w opinii jej autorów, aściślej - klasy politycznej odpowiedzialnej za kształt i kierunki polskich przemian. Każdy z rozdziałów zawiera odrębną część analizy polskiej rzeczywistości i jej postrzegania łącznie zaś - wraz z zawartością innych publikacji: 

         opartych na projekcie: "Rozpad i nowy porządek: społeczeństwo - naród - kultura w okresie wielkiej zmiany" - stanowi wiarygodne źródło wiedzy o wymiarach, przejawach i skutkach wielkich polskich przemian gospodarczych i społecznych.
*

Wygrani i przegrani polskiej transformacji 
The Winners and Losers of the Polish Transformation
Spis treści
 Maria Jarosz  Transformacja tu i teraz 
 Transformation here and now 
9
  Przesłanki badania "Syndrom wielkiej zmiany i jego socjologiczne implikacje"
9
  Metodologia badania
16
  Bogactwo i bieda - tematy przewodnie analizy
22
 Krzysztof Jasiecki  Społeczności lokalne wobec członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Oczekiwania i przygotowania 
 Local communities vis-á-vis Poland's European Union membership. Expections and preparations 
25
  Postrzeganie integracji europejskiej. Nadzieje i obawy
31
  Ocena przygotowań do akcesji
44
  Działania dostosowawcze wspierane ze środków UE
50
  Wnioski
57
 Cezary Kosikowski  Ewolucja własności publicznej jako symptom i warunek wielkiej zmiany
 The evolution of public ovnership - symptom and condition of great change
65
  Geneza i rozwój własności publicznej oraz jej funkcji
65
  Odejście od własności publicznej na rzecz własności społecznej oraz jej fetysz w warunkach ustroju socjalistycznego
71
  Powrót do kategorii własności publicznej jako wynik transformacji ustrojowej w państwach socjalistycznych
75
  Aksjologiczne i pozorne potrzeby przekształceń własnościowych po upadku ustroju socjalistycznego
79
  Wnioski
92
 Monika Abucewicz, 
 Kazimierz W. Frieske
 Idea i praktyka terytorialnej samorządności 
 Territorial self-governance - idea and practice
94
  A miało być tak pięknie ... 
94
  Brzydkie kaczątko transformacji
101
  Reforma czy proces zmiany społecznej?
107
 Mieczysław Kabaj, 
 Marta Danecka
 Bezrobocie i pomoc społeczna
 Unemployment and social assistance
114
  Bezrobocie
116
  Pomoc społeczna
129
 Marek W. Kozak  Polska regionalna: bezrobocie i bieda 
 Regional Poland - unemployment and poverty
141
  Czynniki rozwoju gospodarczego a bezrobocie i ubóstwo
142
  Zatrudnienie i bezrobocie w ujęciu regionalnym
150
  Nierówności, ubóstwo i wykluczenie społeczne
154
  Wnioski
158
 Mariusz Jędrzejko  Elity lokalne wobec zagrożeń patologią społeczną
 Local elites in the face of the hazards of social pathology
162
  Elity lokalne i patologia w społeczności lokalnej - problemy definicyjne
164
  Postrzegany zakres i nasilenie patologii społecznej w środowiskach lokalnych
169
  Główne zagrożenia w opinii lokalnych elit
173
  Źródła zagrożeń w opinii badanych
179
  Wnioski
181
 Leszek K. Gilejko  Robotnicy w transformacji: ocena ich położenia i szans
 Workers in transformation - an assessment of their situation and opportunities
183
  Dlaczego klasa przegrana? Oceny ogólne
183
  Robotnicy z lokalnych społeczności
187
  Praca - bezrobocie - robotnicza ocena szans zatrudnienia
192
  Beneficjenci przemian i przegrani - robotnicza ocena struktury społecznej
196
  Ocena transformacji
202
  Racjonalna krytyka - niebezpieczna frustracja
208
 Piotr Kozarzewski  Strategie przetrwania i rozwoju gospodarstw domowych
 Household survival and development strategies
211
  Transformacja systemowa: oceny i oczekiwania
213
  Bogate i biedne gospodarstwa domowe: charakterystyka dochodów i zasobów materialnych
219
  Strategie poprawy sytuacji materialnej i walki z niepowodzeniami
229
  Wnioski
244
 Jolanta Kulpińska  Przyszłość dzieci 
 The future of the children
250
  Szanse dzieci i warunki ich realizacji w opiniach rodziców
252
  Kilka wniosków ogólnych o młodym pokoleniu w czasach wielkiej zmiany
261
 Ewa Nalewajko, 
 Barbara Post
 Gorycz sukcesu - polskie zmiany w opinii ich autorów 
 Bitter success - the Polish transformation in the opinions of its authors
266
  Między funkcjonowaniem demokracji i finansami publicznymi. Ogólna diagnoza polskich problemów
267
  Funkcjonowanie polskiej demokracji - diagnoza i recepty
270
  Obszary społecznego wykluczenia - diagnoza i recepty
280
  Wokół akcesji do Unii Europejskiej - diagnoza i recepty
295
  Wokół gospodarki i finansów - diagnoza i recepty
297
 Maria Jarosz, 
 Marek W. Kozak
 Konkluzje
 Conclusions
301
 Noty o autorach  
313
 Indeks osób  
316
 Summary  
320
 Contens  
323
*
Wygrani i przegrani polskiej transformacji 
Nakład wyczerpany !!!
Może ta książka zainteresuje Twoich znajomych? 
Powiadom ich teraz o niej !!!
Wpisz adres E-mail znajomej osoby: